Ezaugarri Teknikoak

Marea arteko gunean kokatua

Errota hau Kantauri Itxasoan dago kokaturik. Bertan marea bizienean urak 4,75 metro harrapatzen ditu.
Errota honen kokagunea kostaldetik bost (5) kilometrotara dago. Mareak gora azkar egiten duela eta itsas behera denbora luzez izaten dela kontutan hartuta etekin andia lortzen da hemen.

Itsasaldien gorabeherak direla eta Kobako iturburuak dakarren ura oso urria izan daiteke marea bizietan eta marea iletan gutxieneko funtzionamendua bermatu. Iturburu honek euri garaian 16,5 litro segundoko dakar batez beste, (oso ohikoa Eukal Herrian). Ur ko purua errotaren konportetatik aska daitekena baino handiagoa izanik urtegiaren behera bota behar da.

Portu Errota está situado en el círculo rojo

Errotaren eraikuntza

Eraikuntza itsas adarretik begiratuta bi begidun zubia dirudi, gainaldean baserri antzeko eraikuntza erretangularrak estalia. Izan ere, zubitzat har daiteke, itza txikia - eraikuntzaren atzekaldean kokatutako irla - errotarenak diren lurrekin lotzen baitu: Ibarra lursail eta Naberango Itzia, aurre aldean duen hektarea inguruko irla. Lursail honetan eskuratezen zituzten jabeek ortuariak, laboreak (nagusiki artoa), fruita arbolak eta abereentzako bazka (zelaitik ekarritako belarra). Kortak eta askak errota barruan zeuden, atzeko aldean. Eraikuntzaren banaketa inguruko baserriaren antzekoa da, bertan korta eraikuntza barruan zegoen iparmendebaldera begira. Hau dela eta azpimarragarria da ereikina errotaz gainera errotarien etxebizitza zela, bertan errotako zereginak eta baserritarrarenak betetzen zituen, Euskal baserriko nekazaritza eta abeltzantza tradizionala.

1683 an eginiko errota, bedegaraiko baserri-eraikuntzaren adibide bikaina da: bere egitura, hormarria, arria eta gaztainondo, eta haritzondo habeak.

Errotako makinaria


Portu Errotak zehar turtokia du, honela turtukiaren bira eta errotarriaren arteko transmisioa zuzena izanik.

Hurrengo grafikoa: "Máquinas hidráulicas de molinos y herrerías y govierno de los árboles y montes de Vizcaya" tratatutik hartu da, 1736 an Pedro Bernardo Villarreal de Berriz jaunak iratzia.

Errotako makinariaren nondik norakoak eta marrazki honetan ageri denak antz handia dute.



Turtokia

Errotaren turtokia harrizko pieza bakarra da. Diametroa ehun eta berrogei zentimetrokoa da (140 cm.). Hogei zentimetroko lodiera du eta harrian landutako hamahiru (13) zoli ditu.

Turtokiak burdinazko uztaria du ertzean.

Turbina del molino

Errotako urtegiaren ubidea

Errotaren urtegia ingeniaritza hidraulikoaren esparruko lan bikaina da. Berau egiteko, itsasdarraren berezko norabidea aldatu eginzen ura errotara eramateko. Urtegiaren hain bat tartetan, batzuk ehun metro baino luzeagoak, hormak zuzenean bereizten ditu urtegiaren erreka eta itsasadarra.

Ubidea okertsuada, Kobako iturburutik errotaraino. Iturburutik eta errotaren joateko hego mendebalderantz joan behar da, lerro zuzenean seiehun eta berrogei metro inguru (640 m.) .

Ubideak orotara milla eta berrehun metro inguru ditu (1.200 m.). Gainera baditu ehun metro inguruko bi adar, guztira milla eta laurehun metroko luzera izanik.

Urteiko ubidearen azalera hamazortzi mila metro karratu da (18.000 m2).

Presako urak, errotan bertan, bi metro eta erdiko gorabehera du itsas gora handienetik itsas behera txikienera, eta laurogei zentimetro ingurukoa Kobako iturburuan.

Kobako iturburuak errotako urtegira dakarren ur kopurua segundoko hamasei litro eta erdikoa (16,5 m/s) da gutxi gorabehera.


Urtegiaren inguruko lursailletako ibai - uren hustuketa sistema, lan hidrahuliko oso bereziei jarraiki sortuada. Oso bereizgarria da Argatxa baserriaren lur sailen kasual, urtegiko uraren maila baino beherago kokatua egonik ur hustuketarako bidea hurreangoada: ubidearen maila baio beheragotik eraikita dagoen zurezgo tutueriak, lursailak duen konportetik itsas adarrera zuzenean bideratzenditu urak.

Hona hemen eskalara eginiko errotako urtegiaren plano.Plano de la presa del molino

Cierre de presa

Los cimientos del molino sirven de muro de cierre de la presa, con una longitud de veinte metros (20 m.). Este muro se prolonga en su estribo derecho en una longitud de cincuenta metros y medio (50,5 m.), con lo que la longitud total de cierre de presa es de setenta metros y medio (70,5 m.).

Cierre de la presa del molino

El cierre de presa está construido de piedra, teniendo una anchura de tres metros (3 m.).

Al final del cierre de presa existe un aliviadero de una anchura de un metro y veinte centímetros. (120 cm.).

La diferencia de altura en bajamar entre los fondos de la presa y de la ría es superior a un metro.

La caída del agua de la presa a la turbina es de unos ochenta (80 cm.)